VAP - Vriendelijk Anders Pendelen vzw

De ontbrekende schakel!

Het concept van VAP (Voitures A Partager/Vriendelijk Anders Pendelen) is het antwoord op een reeks eenvoudige vaststellingen: te veel auto’s op onze wegen, niet genoeg passagiers per auto en een gebrek aan sociaal vertrouwen om van liften in de buurt een spontaan gebeuren te maken. De bewoners die vandaag nog durven liften in hun buurt of dorp om naar het station te gaan, naar het gemeentehuis of naar de winkelstraten, zijn op één hand te tellen. Het gaat nochtans om een reële behoefte, die slechts zelden wordt ingevuld door het huidige aanbod van het openbaar vervoer. Dat netwerk kan nu eenmaal niet oneindig zijn. De taxi’s voor korte afstanden zijn de facto voor een kleine minderheid voorbehouden, de ‘klassieke’ carpoolingformules zijn voor lange afstanden bedoeld en tweewielers zijn niet altijd een haalbare optie. Vaak blijven dus maar twee alternatieven over: de auto nemen of, voor wie er geen heeft, in afzondering leven. Daarom werd in 2005 in het Brusselse Gewest de dienst VAP opgericht voor mensen die in de buurt de auto willen delen met anderen.

Het vertrouwen herstellen

VAP schept vertrouwen tussen de gebruikers onderling aan de hand van een uiterlijk herkenningsteken, het VAP-logo. Het is terug te vinden op de kaarten die de lifters in de hand houden, op de voorruit van de auto’s waarin ze kunnen meerijden, op de borden die de zones aanduiden waar lifters richting station of op weg naar een belangrijk kruispunt in een auto kunnen stappen, enz. Het verschil met ‘wild liften’ is dat de ‘vapeurs en de vapeuses’, zoals de leden zichzelf graag noemen, zich goed voelen in een netwerk van personen met dezelfde zorgen en dezelfde waarden rond samenleven. Een uitstekende manier om sociale banden te smeden...

Economie op basis van gratis diensten

Het principe van VAP steunt op het gratis karakter en de eigen verantwoordelijkheid van de leden. Behalve een zeer kleine bijdrage van vijf euro, zijn alle diensten die door VAP of haar leden verleend worden, gratis. Het is een weloverwogen keuze om uit het systeem van een geldelijke uitwisseling te stappen: de voorrang gaat naar vriendelijk samenleven en de toegankelijkheid voor iedereen, zonder dat geld een barrière vormt. Ook de reclame gebeurt op mensenmaat, via mond-tot- mond reclame, in kleine winkels (bv. slagerijen of boekhandels) die zich achter deze aanpak scharen, tijdens evenementen rond mobiliteit, enz. De communicatiemiddelen die de vzw gebruikt, zijn mogelijk dankzij subsidies en een aantal sponsors uit de privésector.

Een beheer met variabele vormen

De contactpunten van VAP, dat in 2005 in Watermaal- Bosvoorde werd opgericht met de steun van het Brusselse Gewest, zijn vandaag verspreid over verschillende gemeenten van het Brusselse Gewest en Waals-Brabant. Onlangs werden ze verenigd in een vzw met meer dan 1000 leden. Het beheer van de contactpunten is heel flexibel en variabel. In La Hulpe, bijvoorbeeld, is de organisatie in handen van de gemeente. Het gemeentebestuur werd er geconfronteerd met een stijgende verstopping van de belangrijkste wegen en vond dat het hoog tijd was om de burgers diverse alternatieven aan te bieden voor de individuele auto. VAP werd beschouwd als een formule die het bestaande aanbod kon aanvullen en verrijken. In Ottignies-Louvain-la-Neuve was het een groep burgers die onlangs het initiatief nam om een contactpunt op te richten en uit te baten. Er zijn niettemin gesprekken aan de gang om steun te krijgen van het gemeentebestuur.

Stroomversnelling in zicht

 Volgens de initiatiefnemers is het tijd dat VAP de volgende stap zet in zijn groeiproces en op elk van de contactpunten een kritische drempel bereikt wat het aantal gebruikers betreft. Het is een absolute voorwaarde om van de huidige dienstverlening een reëel ‘vervoersalternatief’ te maken, eerder dan een ‘alternatief vervoermiddel’. Om dit te bereiken, zal VAP zwaar moeten investeren in het communicatiesysteem en dit aan een massaal gebruik moeten aanpassen. Dit geldt niet alleen voor de gemeenten die nu al aan het systeem deelnemen, maar ook in gemeenten met een heel verschillend sociologisch profiel, waar de kost van het vervoer een doorslaggevende factor is. Zo heeft de vzw contact opgenomen met een onderneming in dienstencheques om die werkneemsters van de onderneming die in zones wonen waar weinig openbaar vervoer is, een oplossing te bieden voor hun verplaatsingsproblemen. Ook worden momenteel contacten gelegd voor de oprichting van een eerste contactpunt in Vlaanderen. Alle materiaal is al voorhanden in het Frans en het Nederlands, want in de gemeenten van het Brussels-Hoofdstedelijke Gewest biedt VAP zijn diensten in beide talen aan.

Naar multimodale in- en uitstappunten ?

Eén van de actiepunten die worden overwogen voor de toekomst, is het bevorderen van de synergie met andere vervoermiddelen. VAP en de verschillende andere organisaties voor carpooling of georganiseerd liften, zoals Taxi Stop of Cambio, voelen zich allesbehalve concurrenten. Integendeel, ze praten met elkaar en overwegen de creatie, in de nabije toekomst, van gemeenschappelijke in- en uitstappunten – of met andere woorden, een soort multimodale platformen rond het concept van samen auto’s delen.

Het aanlokkelijke van dit initiatief:
Een ontbrekende schakel in het carpoolingaanbod. Een onzeker publiek opnieuw vertrouwen geven in autostop.

Hun uitdaging :
De kritische drempel bereiken qua gebruikersaantal.

Contactgegevens :
Claire Laloux VAP vzw (Voitures A Partager - Vriendelijk Anders Pendelen)
0474/97 04 27       
infovap@skynet.be
www.vap-vap.be